BẢN TIN THÔNG TIN THUỐC QUÝ III.2024

Bệnh viêm gan vi rút C là bệnh truyền nhiễm do vi rút viêm gan C(Hepatis C Virus: HCV) gây ra. HCV có cấu trúc di truyền là sợi đơn RNA,thuộc họ Flaviviridae. HCV có 6 kiểu gen: 1, 2, 3, 4, 5, 6. Mỗi kiểu gen lạichia thành nhiều dưới nhóm khác nhau. Ở Việt Nam, kiểu gen thường gặpnhất là 1 và 6. Các kiểu gen 2 và 3 ít gặp hơn. HCV chủ yếu lây qua đườngmáu, ngoài ra còn lây qua đường tình dục, mẹ truyền sang con.

Thuốc kháng vi-rút tác dụng trực tiếp (DAA) có thể chữakhỏi hơn 95% số người bị nhiễm viêm gan C, nhưng khả năng tiếp cận chẩnđoán và điều trị còn thấp. Hiện chưa có vắc-xin hiệu quả chống lại vi rútviêm gan C.

Chẩn đoán viêm gan vi rút C

1. Triệu chứng

1.1 Lâm sàng

Phần lớn không có triệu chứng lâm sàng cho đến khi có biểu hiệnxơ gan hoặc ung thư gan. Đôi khi có mệt mỏi, chán ăn, đầy bụng, đau nhẹhạ sườn phải, rối loạn tiêu hóa, đau cơ,...

Có thể có các biểu hiện ngoài gan như: đau khớp, viêm khớp, viêmda, tóc dễ gãy rụng, cryoglobulinemia (globulin bất thường trong máu), đaucơ, bệnh cơ tim, viêm cầu thận tăng sinh màng,...

1.2 Cận lâm sàng

1.2.1 Kháng thể kháng HCV (anti-HCV)

Anti-HCV là xét nghiệm ban đầu để phát hiện tình trạng nhiễm HCV.

Anti-HCV xuất hiện trong máu của người nhiễm HCV sau 8 - 12tuần kể từ khi phơi nhiễm. Kháng thể anti-HCV tồn tại suốt đời. Vì vậy mộtngười có anti-HCV dương tính có thể đang nhiễm vi rút viêm gan C hoặc đãtừng nhiễm vi rút viêm gan C nhưng đã tự khỏi hoặc đã khỏi bệnh do đượcđiều trị.

Trong trường hợp viêm gan vi rút C cấp ở giai đoạn sớm anti-HCV có thể âm tính nhưng HCV RNA dương tính.

Một số trường hợp nhiễm HCV ở người suy giảm miễn dịch nặng nhưngười nhiễm HIV, người chạy thận nhân tạo, người điều trị các thuốc ức chếmiễn dịch có thể có anti-HCV âm tính vì thế nên được làm xét nghiệm HCVRNA để khẳng định nhiễm HCV khi có các biểu hiện của bệnh gan(AST/ALT tăng, ...).

Đối với người bệnh lọc máu chu kỳ có anti-HCV dương tính thì xétnghiệm HCV RNA định ký 6 tháng/lần nếu trước đó xét nghiệm HCV RNAâm tính.

1.2.2 Kháng nguyên của HCV (HCVcAg, HCV RNA)

HCV RNA định tính dương tính hoặc định lượng HCV RNA trên 

HCV core antigen - kháng nguyên lõi của HCV: xuất hiện trong máucủa người bệnh sau 2 tuần nhiễm HCV. Trong trường hợp không làm đượcHCV RNA, HCVcAg (HCV core Antigen) dương tính được coi là tiêuchuẩn xác định hiện nhiễm HCV.ngưỡng phát hiện: khẳng định nhiễm HCV.

Test đôi HCVcAg kết hợp anti-HCV (xét nghiệm kết hợp giữa khángnguyên và kháng thể): giúp phát hiện và khẳng định nhiễm HCV sớm trongvòng 2 tuần sau phơi nhiễm. Trường hợp nghi ngờ có thể xét nghiệm khẳngđịnh lại bằng HCV RNA.

1.2.3 Các xét nghiệm đánh giá giai đoạn bệnh

Trường hợp có biến chứng ung thư biểu mô tế bào gan(Hepatocellular Carcinoma: HCC): AFP, AFP-L3, PIVKA-II có thể tăng;siêu âm, chụp cắt lớp vi tính, cộng hưởng từ vùng bụng có hình ảnh khối ugan.

Xem thêm chi tiết bản tin thuốc Quý III.2024 tại đây.